Naprawa ekspresu do kawy De’Longhi Magnifica

Od 2007 roku użytkuję ekspres do kawy firmy De’Longhi typ Magnifica ESAM 3100.SB. Po 4 latach zaczęły występować awarie/usterki typu:

  • Ekspres robi lurę zamiast mocnej kawy.
  • Ekspres przecieka gdzieś wewnątrz i woda/kawa leci do tacki na skropliny.
  • Kawa jest letnia lub ekspres długo się nagrzewa.
  • Nie działają przyciski i ekspresu nie można włączyć/wyłączyć lub wyłącza się sam.
  • Ekspres głośno pracuje, itd.

Jak poradzić sobie z tymi i podobnymi problemami?

UWAGA !!!

Poniższe działania mogą doprowadzić do dalszych uszkodzeń ekspresu! Jeżeli gwarancja ekspresu jeszcze nie minęła (zazwyczaj 3 lata lub zrobionych 5000 kaw) lub nie masz wystarczającego doświadczenia z lutownicą oraz naprawami AGD i bardzo zależy ci na Twoim ulubionym ekspresie – oddaj go do autoryzowanego serwisu. Nie namawiam nikogo do naprawy ekspresu samemu, zwłaszcza że może to grozić śmiertelnym porażeniem prądem lub utratą zdrowia!

Wprowadzenie

Co do zasady, większość wskazówek napraw usterek jest uniwersalna dla innych ekspresów DeLonghi (EAM, ESAM, ECAM, ETAM) czy nawet innych marek, jak: Saeco, Siemens, Krups, Jura, Beko, Miele lub nawet Philips, Rowenta, Nivona i Zelmer. Pewne różnice pojawiają się w budowie (np.: termobloku, zaparzacza i sposobie zaparzania kawy lub funkcjach), ale te można wydedukować, ponieważ idea działania jest taka sama (patrz rysunek poniżej).

Schemat ideowy działania ekspresu do kawy i podstawowe elementy podlegające eksploatacji. Nazwenictwo wyjaśnione jest w tekście.

Części zamienne do ekspresów, często nawet dla tego samego modelu, mogą różnić się szczegółami w zależności od roku produkcji (np. średnicą przewodów), dlatego zawsze należy posługiwać się oznaczeniami na swoim ekspresie przy ich zakupie (nie wystarczy sama nazwa handlowa).

Nazewnictwo części też może być różnorakie, a czasem używane zamiennie lub niezgodnie z instrukcjami serwisowymi czy instrukcją użytkownika. Dlatego wymaga pewnego wyjaśnienia użyte w tym tekście:

Termoblok DeLonghi Magnifica ESAM.

Zaparzacz DeLonghi Magnifica ESAM.

  • Termoblok (element nr 64, nazywany „generatorem” w dokumentacji serwisowej) – tak nazywam zestaw elementów, występujących często jako całość, służący do wytworzenia gorącej wody i pary (na zdjęciu jest to: bojler + grzałka + infuzor).
  • Bojler (element nr 64A, często w sklepach jako „grzałka przepływowa”) – tak nazywam element ze stopu metali wraz z wbudowaną lub wmontowaną w niego grzałką, który podgrzewa przepływającą przez niego wodę.
  • Grzałka (często w sklepach też jako „grzałka przepływowa”) – tak nazywam element zespolony na stałe lub wkomponowany w obudowę bojlera (czasem możliwy do wymiany), który nagrzewa korpus bojlera przy pomocy wytworzonej energii cieplnej przez przepływający przez nią prąd elektryczny.
  • Infuzor (element nr 64B, nie posiada swej nazwy w dokumentacji serwisowej, a w sklepach czasem zwany jest „tłokiem termobloku”) – tak nazywam element plastikowy (walec), na który najeżdża zaparzacz ze zmieloną w komorze kawą, a następnie wpuszcza gorącą wodę z bojlera do zaparzacza. Bywa zespolony z bojlerem (czasem jest demontowalny) i posiada swoją uszczelkę zabezpieczającą (element nr 74) przed wydostaniem się płynnej kawy z komory zaparzacza podczas jej parzenia oraz filtr na korpusie (element 67), blokujący wniknięcie fusów do bojlera.
  • Zaparzacz (element nr 77, często nazywany dystrybutorem kawy w instrukcji obsługi lub dyfuzorem w dokumentacji serwisowej) – tak nazywam zespół elementów plastikowych (w dok. serw. zwany zestawem dyfuzora) z tłokiem (element nr 84), na którym jest sitko (element nr 79, w dok. serw. zwane dyfuzorem) odcedzające fusy od płynnego napoju kawy. Tłok posiada własne uszczelki oring (w tym przypadku 2 sztuki, element nr 80), zabezpieczające przed wydostaniem się płynnej kawy z komory zaparzającej i dociska fusy, aby je lepiej odsączyć z napoju. Zaparzacz jest jedynym elementem z komory ekspresu (nie licząc pojemnika na fusy i skropliny), który wg instr. obsł. podlega demontażowi i obsłudze przez użytkownika (czyszczeniu poza ekspresem).

Zdjęcia rzeczywiste nowego termobloku, pochodzące ze sklepu north.pl

Pozostałe elementy raczej nie powinny powodować żadnych wątpliwości. Na potrzeby ewentualnych wyjaśnień, zamieszczam jeszcze rysunki złożeniowe (exploded view) obudowy oraz elementów wewnętrznych Magnifica ESAM.

Elementy zewnętrzne ekspresu DeLonghi Magnifica ESAM 3100.

Elementy wewnętrzne ekspresu DeLonghi Magnifica ESAM 3100.

 

Sklepy z częściami do ekspresów

Poniżej lista miejsc, w których możemy nabyć części zamienne. Dalej w tekście używana zbiorczo jako „sklep”.

  • North.pl – obecnie największy wybór, ale strasznie drogo sprzedają drobne części – uszczelek lepiej poszukać w lokalnym serwisie lub na Allegro, za to większe części lepiej kupić u nich,
  • Allegro.pl – tutaj też możemy znaleźć sprzedawców i czasem taniej niż na north.pl, ale pod żadnym pozorem nie polecam kupowania używanych części z rozbieranych ekspresów.
  • Lokalne serwisy ekspresów do kawy – tam często możemy nabyć uszczelki za parę groszy, gdzie w north.pl zapłacisz kilka lub kilkanaście PLN za sztukę + przesyłka. Dla osób z Wrocławia i okolic polecam serwis goodcaffeine.pl (dobry kontakt z klientem i byli bardzo pomocni, gdy szukałem części z rozbiórki do młynka Saeco).

 

Przygotowanie i uwagi ogólne

Przed przystąpieniem do diagnostyki czy napraw należy (jeśli to jeszcze możliwe):

  • Wyczyścić komorę ekspresu z resztek kawy (pędzel, szczoteczka i/lub odkurzacz).
  • Wyczyść zaparzacz kawy (patrz w swojej jak to zrobić).

Jeżeli decydujemy się na rozkręcanie ekspresu lub wykręcanie elementów, odradzam wkręcanie wkrętów przy pomocy wkrętarki czy elektrycznych śrubokrętów! Zbyt duża siła wkręcania może połamać elementy ekspresu i/lub wyrobić gniazda wkrętów. Najlepiej dokręcać wkręty ręcznym śrubokrętem do pierwszego oporu i nie dokręcać na siłę. Bezpiecznie jest po włożeniu wkrętu w gniazdo znaleźć wpierw jego pierwotny „gwint” lekko kręcąc w lewo (jak odkręcanie), a po zaskoczeniu dopiero rozpocząć wkręcanie. W przeciwnym razie będziemy wkrętem nawiercać nowy „gwint”, aż po którymś razie wyrobimy gniazdo i wkręt nie będzie już trzymał.

Jeżeli chcemy poprawić styki połączeń elektrycznych, odradzam zaciskanie styków szczypcami dla polepszania kontaktu, a jedynie odtlenienie powierzchni stycznej preparatem do tego przeznaczonym (np. WD-40). Oczywiście, jeżeli są obluzowane można styki lekko docisnąć, ale nie za mocno, bo są zatrzaskowe i można je uszkodzić (spowodować, że będą nieściągalne).

Do pobrania

 

Diagnostyka i resetowanie ekspresu

Poniższe procedury dotyczą ekspresu DeLonghi Magnifica ESAM 3100 SB. Sądzę jednak, że dla innych ekspresów DeLonghi można postąpić analogicznie. Ewentualne różnice mogą występować w kombinacji przycisków, którą możesz odkryć na www.kaffee-welt.net lub instrukcjach serwisowych, które czasem można wyszukać w Google poprzez zapytanie typu „nazwa modelu ekspresu service manual” (np.: „delonghi ecam 22.110 service manual”).

Oznaczenia przycisków i lampek


1. Włącznik
2. Lampka 1 filiżanki i temperatury
3. Przycisk 1 filiżanka
4. Lampka 2 filiżanek i temperatury
5. Przycisk 2 filiżanki
6. Lampka pary i temperatury
7. Przycisk pary
8. Regulator ilości kawy
9. Regulator mocy kawy
10. Przycisk odwapniania i płukania
11. Przycisk młynka do kawy
12. Lampka młynka
13. Lampka odwapniania
14. Lampka alarmowa
15. Lampka przepełnienia fusów lub braku kawy
16. Lampka zbiornika wody

RESET ekspresu DeLonghi Magnifica ESAM 3100

  1. Wyjmij wtyczkę z kontaktu.
  2. Wsadź wtyczkę do kontaktu trzymając jednocześnie przyciski 1+3+5 (włącznik + 1 filiżanka + 2 filiżanki).
  3. Jak lampki się zapalą puść przyciski. Lampki 2+4+6 (1 filiżanka + 2 filiżanki + para) będą mrugać jednocześnie przez cały czas do zakończenia resetu.
  4. Ekspres na chwilę sam włączy młynek i poruszy zaparzaczem.
  5. Po ok. 30 sekundach lampki 2+4+6 przestaną migać i zgasną, a zaparzacz ustawi się w pozycji wyjściowej.
  6. Ekspres sam się wyłączy, a wtedy reset jest zakończony.

ODCZYT parametrów ekspresu DeLonghi Magnifica ESAM 3100

  1. Wyjmij wtyczkę z kontaktu.
  2. Włóż wtyczkę do kontaktu trzymając wciśnięte jednocześnie:
    • przyciski 1+11 (Power i kawa mielona) w ekspresie bez przycisku ECO lub
    • przyciski 1+ECO (Power i ECO) w ekspresie z przyciskiem ECO.
  3. Ekspres 2 razy mrugnie lampkami 2+4+6 (1 filiżanka + 2 filiżanki + para) i zgasie je, a wtedy puść trzymane wcześniej przyciski.
  4. Ekspres jest teraz w trybie odczytu.
  5. Trzymaj cały czas wciśnięty:
    • przycisk 1 (Power), aby odczytać liczbę zrobionych kaw,
    • przycisk 3 (1 filiżanka), aby odczytać liczbę wykonanych procesów odkamieniania,
    • przycisk 5 (2 filiżanki), aby odczytać liczbę płukań,
    • przycisk 7 (para), aby doczytać ilość zużytej wody w litrach.
  6. Podczas trzymania wybranego przycisku ekspres zacznie kolejno mrugać dolnymi lampkami od 12 do 16 (od kawy mielonej do braku wody). Liczba mrugnięć:
    • lampką 12 określa liczbę jedności,
    • lampką 13 liczbę dziesiątek,
    • lampką 14 liczbę setek,
    • lampką 15 liczbę tysięcy,
    • lampką 16 liczbę dziesiątek tysięcy.

    Dla przykładu, jeżeli ekspres mrugnie: 3 razy lampką 12 (jedności), 5 razy lampką 13 (dziesiątki), 2 razy lampką 14 (setki) i 4 razy lampką 15 (tysiące), to oznacza liczbę 4253.

  7. Jeżeli podczas odczytu przypadkiem puścimy wybrany przycisk, ekspres przerwie odczyt, a ponowne naciśnięcie tego samego przycisku rozpocznie odczyt od nowa (powrót do kroku 5). Będąc w trybie odczytu możemy wielokrotnie wybierać przyciski w celu odczytu różnych parametrów.
  8. Wyjmij wtyczkę z kontaktu i włóż ponownie, aby wyjść z trybu odczytu.

TEST ekspresu DeLonghi Magnifica ESAM 3100

  1. Wyjmij wtyczkę z kontaktu.
  2. Wsadź wtyczkę do kontaktu trzymając jednocześnie przyciski 3+7 (1 filiżanka + para).
  3. Jak lampki się zapalą puść przyciski.
  4. Jesteś w trybie TEST – do wyboru masz 4 testy opisane poniżej.
  5. Wyjście z testu po wyciągnięciu wtyczki z kontaktu.
1. Test regulatorów kawy
  1. Przytrzymaj chwilę przycisk 1 (włącznik).
  2. Kręć regulatorem 8 (ilość kawy) i powinny zapalać się lampki: 16 dla MIN, 15 dla połowy, 14 dla MAX.
  3. Jeszcze raz przytrzymaj chwilę przycisk 1 (włącznik).
  4. Kręć regulatorem 9 (moc kawy) i powinny zapalać się lampki: 1 dla MIN, 4 dla połowy, 6 dla MAX.
2. Test młynka do kawy

Trzymaj przycisk 11 (młynek).

3. Test pompy wody

Trzymaj przycisk 7 (para) i:

  • jeśli przekręcisz pokrętło pary całkowicie w prawo – woda leci z dystrybutora pary,
  • natomiast woda leci z dystrybutora filiżanek tylko wtedy, gdy zaparzacz (dystrybutor) został umieszczony całkowicie na górze (patrz Test zaparzacza) oraz pokrętło pary jest przekręcone całkowicie w lewo.
4. Test zaparzacza
  • Trzymaj przycisk 3 (1 filiżanka) aby jechał w górę, aż się zatrzyma. Jeśli ekspres prawidłowo wykrył górną pozycję zaparzacza (tj. załączył się mikrostyk 32 przy termobloku), zapali się na stałe lampka 2 (1 filiżanka).
  • Trzymaj przycisk 5 (2 filiżanki) aby jechał w dół, aż się zatrzyma. Jeśli ekspres prawidłowo wykrył dolną pozycję zaparzacza (tj. załączył się mikrostyk w dolnej części prowadnicy zaparzacza), zapali się na stałe lampka 4 (2 filiżanki).
  • W trakcie poruszania zaparzacza nie powinny świecić się lampki 2 i 4, ponieważ ich świecenie sygnalizuje jego skrajne pozycje.

Aby zaobserwować ruch zaparzacza przy otwartych drzwiczkach (jak na filmie poniżej), należy „oszukać” ekspres, że ma zamknięte drzwiczki, załączając mikroprzełącznik (element nr 50), który jest w otworze po środku na górze komory (drzwiczki wprowadzają tam swój klin). Można dokonać tego np. drewnianym patyczkiem do sushi, ale…

UWAGA !!!

Nie wolno wkładać metalowych przedmiotów, ponieważ grozi to porażeniem prądem!

Należy zachować szczególną ostrożność i nie wkładać rąk do środka komory ani innych przedmiotów, ponieważ grozi to trwałym uszkodzeniem rąk i/lub ekspresu!

Normalna praca zaparzacza po włączeniu i wyłączeniu ekspresu.

Normalna praca ekspresu

Na potrzeby ewentualnej dyskusji i diagnostyki zamieszczam opis normalnej/poprawnej pracy ekspresu De’Longhi Magnifica ESAM.

Wstępny test
  1. Wyciągnj wtyczkę z kontaktu i włóż ponownie.
  2. Wszystkie lampki zapalą się na 2 sekundy, zaparzacz zejdzie na sam dół (pozycja wyrzucania fusów), po czym lampki zgasną i zaparzacz wróci do pozycji wyjściowej.
  3. Ekspres oczekuje na włączenie.
Uruchamianie
  1. Po włączeniu przyciskiem 1 (Power) mrugają lampki 2 i 4 (1 i 2 filiżanki) jednocześnie.
  2. Zaparzacz podjeżdża do młynka i po ok. 10 sekundach najeżdza na infuzor.
  3. Po nie dłużej niż 30 sekundach bojler nagrzeje się, a wtedy ekspres wstępnie się płucze przez ok. 10 sekund. Jeśli nie minęło dużo czasu od ostatniego wyłącznia, nagrzewanie będzie trwać krócej i płukanie wstępne nie odbędzie się.
  4. Zaparzacz zjedzie na sam dół (pozycja zrzucania fusów) i wróci do pozycji młynka.
  5. Lampki 2 i 4 (1 i 2 filiżanki) zapalą się na stałe i ekspres jest gotowy wydawania komend.
Zaparzanie kawy
  1. Naciśnij przycisk 3 lub 5 (1 lub 2 filiżanki). Lampka nad wybranym przyciskiem zapali się na stałe.
  2. Zaparzacz zjedzie na dół (pozycja wyrzucania fusów) i wróci pod młynek. Jeśli w tym czasie naciśniesz przycisk 3 lub 5 (wybranej 1 lub 2 filiżanek), ekspres zrezygnuje z dalszego działania. Ponowne naciśnięcie przycisku napoju spowoduje przejście do następnego kroku.
  3. Młynek zmieli kawę i zaparzacz najedzie na infuzor.
  4. Pompa włączy się na sekundę a następnie zaparzacz dociśnie infuzor.
  5. Włączy się pompa i zacznie lecieć kawa z wylewki.
  6. Po zaparzeniu kawy zaparzacz zjedzie na dół wyrzucić fusy i wróci pod młynek.
  7. Zapalą się na stałe lampki 2 i 4 (1 i 2 filiżanki), a ekspres będzie oczekiwał na kolejną komendę.
Wyłączanie
  1. Naciśnij przycisk 1 (Power).
  2. Lampki 2 i 4 (1 i 2 filiżanki) mrugają na zmianę i zaparzacz najeżdża na infuzor a następnie płucze się przez ok. 2 sekundy.
  3. Zaparzacz zjedzie na sam dół (pozycja zrzucania fusów) i wróci do pozycji wyjściowej, umożliwiającej jego wyciągnięcie.
  4. Gasną wszystkie lampki.
  5. Ekspres oczekuje na ponowne włączenie.

Diagnostyka elektryczna

Nie miałem okazji jeszcze naprawiać obwodów elektrycznych tego ekspresu, ale na potrzeby referencji podaje poniżej parametry zmierzone w moim sprawnym ekspresie, które mogą pomóc w diagnozie problemów z zasilaniem ekspresu i jego podzespołów. Pomiary najlepiej wykonywać wprowadzając uprzednio ekspres w tryb testowy (opisany powyżej).

Pompa
  • Pompa ma 2 zaciski: a) środkowy, oznaczony symbolem diody (jest to anoda) i b) skrajnie prawy oznaczony 230V (jest to katoda).
  • Po odłączeniu ekspresu od zasilania i odłączeniu przewodów pompy od zasilania, możemy sprawdzić czy złącze PN diody jest sprawne. Ustawiamy miernik uniwersalny na pomiar złącz PN i jeśli przyłożymy sondę dodatnią miernika do złącza a) i sondę ujemną do złącza b), powinno być wskazanie 0,6V. Po przyłożeniu sond miernika do zacisków pompy na odwrót, powinno być wskazanie 0V. Oznacza to, że dioda przewodzi tylko w jednym kierunku i jest sprawna. W przeciwnym wypadku jest uszkodzona (przewodzi w obie strony lub nie przewodzi w żadną), a wtedy pompa jest do wymiany.
  • Przy włączonym ekspresie na zaciskach pompy w spoczynku powinno być napięcie 9VAC, a podczas pracy pompy (wymuszonej w teście pompy) powinno być ok. 190VAC. Jeśli jest inaczej, to jest problem na płycie głównej z zasilaniem pompy.
  • Gdy pompa nie może być uruchomiona, podczas próby płukania po włączeniu ekspresu lub podczas próby zaparzenia kawy, zapali się lampka 16 (brak wody), a zaparzacz wróci spod infuzora do pozycji wyjściowej.
  • Jeżeli zasilanie pompy jest OK i dioda prostownicza pompy jest OK, a nadal pompa nie uruchamia się, to możliwe że została zablokowana z jakiegoś powodu (kamień?). Nie wiem, czy można ją zregenerować/odblokować (nigdy tego nie próbowałem), ale wygląda na rozbieralną i można podjąć się takiej próby przed zakupem nowej.
Silnik zaparzacza
  • Silnik jest zasilany napięciem stałym do 230V, dlatego należy pamiętać o poprawnym podłączeniu biegunów. W przeciwnym razie zaparzacz będzie jeździł na odwrót i trudno przewidzieć tego skutki.
  • Opór uzwojenia silnika wynosi ok. 230 Ohm.
  • Na przewodach z płyty głównej, odłączonych od płyty silnika, jest +224V podczas wjeżdżania zaparzacza do góry oraz -224V przy zjeżdżaniu w dół. Oczywiście zaparzacz podczas pomiaru nie będzie się poruszał, bo odłączyliśmy przewody od płytki silnika.
  • Na zaciskach pracującego silnika podczas wjazdu zaparzacza na górę powinno być +280V, a przy zjeździe w dół -280V.
Płyta główna
  • Płyta główna jest zintegrowana, tj. na płycie jest cały zasilacz oraz obwody logiki sterującej pracą ekspresu (procesor PIC18F452-I/PTC17). Część tej logiki jest przeniesiona do panelu sterującego z przyciskami.
  • Mostek prostowniczy D1 (element DF 08S), z którego zasilana jest część logiczna na wejściu powinien mieć 20VAC, a na wyjściu 24VDC.
  • Mostek prostowniczy D14 (element W08G), z którego zasilany jest silnik zaparzacza na wejściu powinien mieć 240VAC, a na wyjściu 257VDC, gdy silnik jest w spoczynku oraz ok. 274VDC podczas pracy silnika.
  • Zasilanie na płytę jest podawane ze złącza F0 przez mikrostyki 50 (drzwiczki) i 50A (pojemnik na fusy) na wejście LINE IN. Oba mikrostyki mają 3 końcówki (2 obwody), z czego jeden obwód w każdym mikrostyku jest wykorzystywany przez procesor (do wykrycia załączenia) a drugi obwód do podania zasilania 230VAC. W tym drugim przypadku, mikrostyki są połączone szeregowo, tj oba muszą być zwarte, aby połączyć złącze F0 ze złączem LINE IN, czyli innymi słowy podać napięcie sieciowe na LINE IN (przewód fazowy). Połączenie jest takie: złącze F0 > niebieski przewód > mikrostyk 50A dolny > brązowy przewód > mikrostyk 50 górny > biały przewód > złącze LINE IN.
  • Innych napięć nie miałem potrzeby dotychczas mierzyć, ale na prośbę w komentarzu mogą to zrobić.

 

Problem 1. Nieszczelności ekspresu

Objawy

  • Podczas włączania ekspresu woda nie przepłukuje zaparzacza tylko leci gdzieś w środku do pojemnika na skropliny (do tacy).
  • Ekspres robi słabą kawę (lurę) a część kawy pojawia się w pojemniku na skropliny.
  • Do pojemnika na fusy wyrzucana jest papka fusów zamiast suchych i zwartych krążków (patrz zdjęcie poniżej).
  • Mokre fusy są porozrzucane po ekspresie.

O prawidłowej szczelności ekspresu świadczą prawie suche i zwarte krążki wyrzucanych fusów kawy.

Przyczyny i postępowanie

Tak się dzieje, gdy są problemy z jednym z poniższych elementów lub kilkoma, a nawet wszystkimi na raz.

Aby zaobserwować źródło wycieków można zaparzyć kawę wraz:

  • z otwartą komorą ekspresu, tj. otwartymi drzwiczkami (zobacz test zaparzacza wyżej jak to zrobić), aby zaobserwować wycieki zaparzacza i/lub infuzora,
  • ze zdemontowaną górną pokrywą ekspresu, aby zaobserwować wycieki z wężyków podłączonych do termobloku.
1.1. Sitko na tłoku zaparzacza

Może być zapchane.

Trzeba wykręcić sitko (element nr 79) z tłoka zaparzacza (1 wkręt na środku sitka, element nr 78) i sprawdzić prześwit pod światło. Jeśli więcej niż 20-30% sitka jest zapchane, należy je oczyścić/udrożnić (pomocne może być gotowanie w roztworze kwasku cytrynowego lub soku z cytryny albo wymoczenie w occie). Zapchane sitko powoduje zwiększone ciśnienie, którego nie są w stanie już powstrzymać uszczelki infuzora i/lub tłoka zaparzacza, a wtedy kawa wycieka przez nie bokiem. Tak się dzieje, gdy nieregularnie odkamieniamy (czyścimy) ekspres oraz nie myjemy często zaparzacza. Jeśli z jakiegoś powodu zgubisz wkręt sitka, pamiętaj aby nowy był nierdzewny z płaską główką (przekrój stożka) i musi dobrze dokręcać sitko (nie może być za długi).

1.2. Uszczelka na infuzorze

Może być zużyta lub zebrał się na niej nalot kawy/kamienia, uniemożliwiający uszczelnienie.

Przy płukaniu samą wodą cieknie bardziej, bo kawa trochę uszczelnia, a gdy jej brak, wtedy całe ciśnienie prze na uszczelkę, która nie ma lub nie może zapewnić szczelności. Trzeba ją wymienić jeśli nalotu nie można usunąć lub nie dało to żadnych efektów, oraz kiedy:

  • jest rozciągnięta – nie przywiera mocno do korpusu infuzora i można ją swobodnie obracać palcami na korpusie,
  • ma ubytki na swojej powierzchni – widać jakieś braki lub pęknięcia.

Uszczelkę z infuzora zdejmiemy palcami z pomocą śrubokręta do jej podważenia z rowka na korpusie (oczywiście podważamy delikatnie, tak aby nie uszkodzić jej). Wystarczy otworzyć drzwiczki i zajrzeć pod panel sterujący (patrz zdjęcie poniżej).

Lokalizacja infuzora i zaparzacza w DeLonghi ESAM 3100.SB

Przed wymianą trzeba odnaleźć w sklepie odpowiednią uszczelkę na podstawie kodu/modelu ekspresu, ponieważ są różne średnice przekroju (grubość) i różne średnice obwodu (obwód wewnętrzny) dla różnych ekspresów. Można też zmierzyć swoją uszczelkę suwmiarką, ale biorąc poprawkę na ewentualne rozciągnięcie lub zmianę kształtu. Najczęściej jest koloru „czerwonego”, silikonowa, wysokotemperaturowa, oznaczana jako „Oring dxs„, przykładowo „Oring 34.7×4.3”, co oznacza 34,7 mm średnicy wewnętrznej (wymiar d na zdjęciu poniżej) oraz 4,3 mm grubości (wymiar s na zdjęciu poniżej).

Od razu też polecam wymienić tej samej konstrukcji uszczelki jednocześnie na tłoku zaparzacza, o czym poniżej.

1.3. Uszczelki na tłoku zaparzacza

Sytuacja identyczna do problemu uszczelki na infuzorze i nie ma sensu jej powtarzać (patrz pkt. 1.2). Na tłoku zaparzacza (element nr 84) są 2 sztuki uszczelek Oring (element nr 80). Tutaj tylko trzeba go całkowicie rozebrać, aby wyjąć tłok i dostać się do uszczelek. Można spróbować odczyścić uszczelki z nalotu i nasmarować tłok „smarem do elementów spożywczych”, jeżeli ciężko chodzi. Najczęściej jednak obie uszczelki są do wymiany po kilku latach użytkowania. Film poniżej oprócz wymiany uszczelek prezentuje również zakres czyszczenia elementów zaparzacza (zaworek oraz sitko, które raczej doczyścimy bez potrzeby wymiany).

Czyszczenie i wymiana uszczelek zaparzacza.

1.4. Korpus infuzora

Może być pęknięty i/lub nieszczelny.

Jeśli stwierdzimy organoleptycznie pęknięcia na korpusie lub jego zmiany geometryczne, lub przetarcia to, zależnie od ekspresu i jego kondycji, do wymiany jest cały infuzor lub cały termoblok (bojler wraz infuzorem). Trzeba sprawdzić uszkodzenia i zbadać dostępne elementy w sklepie. Najczęściej uszkodzenia fizyczne infuzora są spowodowane starzejącym się plastikiem, który pęka (nawet wewnątrz). Do tego trudne warunki (rzadko czyszczony ekspres) mogą przyspieszyć ten efekt (patrz zdjęcie poniżej).

Zawartość zanieczyszczeń wydobytych ze zużytego, 10 letniego infuzora.

W DeLonghi Magnifica ESAM 3100 korpus infuzora jest ruchomy, osadzony na 2 sprężynach ustępujących na ok. 5 mm pod naciskiem zaparzacza. Dzięki jego ruchowi, który rozłącza po dopchnięciu mikrostyk (element 32), dokonywany jest pomiar pozycji górnej zaparzacza oraz pośrednio wymaganej ilości kawy do zaparzenia (prawdopodobnie pośrednio poprzez pomiar czasu, który upłynął od wyłączenia młynka do rozłączenia mikrostyku 32 lub pomiar ilości obrotów wykonanych przez silnik zaparzacza, mierzonych przez hallotron przy kole zębatym). Jeśli ekspres zmierzy wystarczającą ilość kawy do zaparzenia, dopchnie jeszcze infuzor zaparzaczem (dlatego mikrostyk 32 jest dodatkowo ruchomy na sprężynie). W przeciwnym razie zapali się lampka 15 (brak kawy) i ekspres zrezygnuje z rozpoczęcia procesu zaparzania.

Z czasem fusy kawy, smoła i kamień, pomimo filtru na korpusie infuzora, przedostają się pod korpus, utrudniając wyżej opisany ruch i zaczynają działać dodatkowe siły oporu do pokonania. Wewnątrz infuzora jest też zaworek, otwierany po naciśnięciu korpusu, który również może przeciekać z powodu przedostawania się do wnętrza fusów kawy (pomimo filtru na korpusie), odkładania się kamienia i „smoły” z kawy na jego uszczelce. Rozebranie infuzora ze względu na jego zanieczyszczenie, rdzę lub wyeksploatowanie może być niemożliwe (nie udało mi się tego dokonać bez uszkodzeń w starym termobloku), dlatego najczęściej jest cały do wymiany. Jednakże, jeśli chcesz bardzo spróbować regeneracji/wymiany infuzora, poniższy film może być w tym pomocny.

Czyszczenie i/lub wymiana infuzora.

1.5. Wężyki termobloku

Jeśli zdemontujemy górną pokrywę ekspresu i zauważymy rdzę i/lub biały osad z kamienia na korpusie bojlera, oznacza to zużyte uszczelki i/lub obluzowane pierścienie dociskowe uszczelek na wężykach podłączonych do termobloku (są 3 sztuki: element 27, 40 oraz jeszcze jeden, nie widoczny na rysunku złożeniowym po środku bojlera, łączący bojler z infuzorem). Pierścienie dociskowe to mosiężne obręcze na końcówkach wężyków, szczelnie zaciśnięte na nich fabrycznie i nie powinny dać się obracać palcami. Jeżeli są luźne to oznacza, że wężyk się skurczył i trzeba go wymienić w całości wraz z uszczelkami, ponieważ woda wycieka już pod pierścieniem i sama wymiana uszczelek nic nie zmieni.

Luźny pierścień dociskowy oznacza konieczność wymiany całego wężyka.

1.6. Termoblok

Jeśli ktoś po oględzinach stwierdzi, że:

  • infuzor jest w złej kondycji (patrz podpunkt 1.4),
  • jest korozja na bojlerze (patrz zdjęcie poniżej) z powodu wycieków na wężykach (patrz podpunkt 1.5)
  • oraz są problemy z grzaniem (patrz problem 2),

a do tego Twój ekspres ma ok. 7-10 lat, to raczej przyszedł czas na wymianę całego termobloku. Nowy jest sprzedawany wyłącznie jako komplet: bojler + infuzor + wężyki + uszczelki, dlatego kosztuje ok. 300-400 PLN. Odradzam zakup używanego termobloku czy któregokolwiek jego elementu, bo to strata pieniędzy! Nigdy nie będzie wiadomo w jakim jest stanie technicznym.

DeLonghi Magnifica ESAM 3100.SB. Uszkodzenia termobloku (infuzora i bojlera) po 10 latach użytkowania.

Pojawia się wtedy problem czy wydawać 300-400 PLN na naprawę ekspresu, który można nabyć „sprawny” używany w cenie 400-500 PLN? Otóż zakup używanego ekspresu nie jest w ogóle opcją (nawet jeśli sprzedający zarzeka się, że jest sprawny), ponieważ 4-5 letni ekspres (a tym bardziej 10 letni) będzie miał zaraz te same usterki (szczególnie, jeśli nie był eksploatowany zgodnie z instrukcją obsługi, a to moim zdaniem 99,9% przypadków). Zatem decyzją do podjęcia jest naprawa za 400 PLN albo wydanie 1300 PLN za fabrycznie nowy ekspres.

Wymiana termobloku to zasadniczo wymiana najbardziej eksploatowanej i krytycznej części, a po jej wymianie (wraz z wymianą uszczelek na tłoku zaparzacza) jakość parzonej kawy wraca do poziomu z czasu zakupu ekspresu. Ja ostatecznie zdecydowałem się na wymianę całego termobloku w połowie 2017 roku gdy padły grzałki (prawie 10 lat po zakupie ekspresu) i nie żałuję. Parzy kawę jak nowy

Oczywiście przy tym wieku ekspresu powstaje kolejne pytanie, czy możemy spodziewać się jeszcze jakiś problemów poza termoblokiem po jego wymianie?

Jeżeli traktowaliśmy ekspres z należytym mu pietyzmem, są szanse że obwód wodny będzie działał sprawnie bez jakichś kardynalnych usterek (ja nie miałem takich doświadczeń ze swoim ekspresem, a wymiana uszczelek to standard, podobnie jak regularna wymiana oleju silnikowego i filtrów w samochodach podczas przeglądów technicznych). Jedynie czego możemy spodziewać się na pewno, to problemy z elektroniką, a ściślej starzejące się kondensatory elektrolityczne (szczególnie w obwodzie zasilacza płyty sterującej). Dla osób obytych z lutownicą ich wymiana nie stanowi większego problemu, a nowe kondensatory to inwestycja rzędu kilku złotych. Po 10 latach jednak polecam nie czekać aż ekspres zacznie okazywać problemy i wymienić kondensatory przy okazji wymiany termobloku, jeśli postanowiliśmy pozostać przy swoim starym ekspresie. W ekspresie znajomych Saeco Incanto De Luxe (również ok. 10 letni) z powodu starych kondensatorów ekspres przestał w ogóle się włączać, ponieważ został uszkodzony stabilizator napięcia w zasilaczu. Co prawda koszt nowego elementu stabilizatora to ok. 1,50 PLN, ale nie mamy pewności, czy w innych ekspresach obwody procesora są zabezpieczone przed takimi usterkami, a po uszkodzeniu procesora pozostaje już tylko wymiana całej płyty elektroniki, za którą (jeśli będzie dostępna) zapłacimy już setki złotych, nawet za pozyskaną z innego ekspresu. Dlatego warto wymienić wszystkie kondensatory elektrolityczne w ekspresie za jednym razem (w Saeco Incanto dla przykładu są na płycie zasilacza oraz na płycie sterującej).

1.7. Ignorowanie higieny i prawidłowej eksploatacji ekspresu

Ostatecznie należy sobie uzmysłowić, że abstrahując od twardej wody pozostawiającej kamień, kawa jest również bardzo „ciężkim” materiałem dla ekspresu i niezmiernie szybko stwarza trudne warunki dla jego pracy już po kilku/kilkudziesięciu zrobionych kawach. Jest ona niezwykle tłusta i zostawia smolisty nalot, który po zaschnięciu wraz z kamieniem z wody powoduje nieregularności elementów (w rurkach, kanalikach i na uszczelkach). Do tego szybko pleśnieje (zagraża zdrowiu), a fusy przyklejają się do elementów i stanowią „ciało obce” dodatkowo utrudniające zachowanie szczelności. Dlatego tak ważne dla utrzymania ekspresu w jak najdłuższej sprawności (oraz naszego zdrowia) jest jego regularne czyszczenie. Dla lepszego zrozumienia problemu wyobraź sobie, że nie myjemy się choćby przez tydzień albo ciągle używamy tych samych garnków czy talerzy bez ich mycia (tylko płukanie). Jeśli wolisz coś bliżej ekspresu, to zrób eksperyment i nie myj filiżanki po kawie, i ciągle używaj tej samej aż do momentu, kiedy zazwyczaj myjesz ekspres (oczywiście dopuszczalne jest, że pozostawiasz ją pod ekspresem gdy ten się płucze, choć to też nie to samo). Niestety większa część ekspresów w swej instrukcji ogranicza się tylko do odkamieniania i mycia zaparzacza oraz pojemnika na fusy i skropliny. Kompletnie nie rozumiem tego podejścia producentów…

Według instrukcji oraz na podstawie mojego dotychczasowego doświadczenia, lista krytycznych czynności eksploatacyjnych powinna obejmować:

  • odkamienianie – najczęściej ignoruje się pomiar początkowy (jak i też okresowy) twardości wody i wprowadzenie wyniku do ekspresu oraz jego regularne odkamienianie; najlepiej zaopatrzyć się w zestaw do zmiękczania wody oraz zestaw do osmozy; nie należy wlewać wody mineralnej, bo dodatkowo zakamieniamy ekspres (najlepsza jest woda demineralizowana – w kawie jest wystarczająca ilość minerałów),
  • czyszczenie zaparzacza i sitka, w tym kanalików w zaparzaczu (np. patyczkiem do uszu) oraz komory pod sitkiem (niestety trzeba je odkręcić np. raz w roku i wydobyć to, co tam się uzbierało),
  • czyszczenie korpusu infuzora i jego uszczelki, ściągając nalot kawy i fusów – wystarczy sciągnąć szmatką,
  • czyszczenie wylewki kawy, ale głównie od wewnątrz, gdzie odkłada się nalot kawy i może powstawać pleśń – zewnętrzna część to „czubek góry lodowej”.

 

Problem 2. Grzałka

Objawy

  • Ekspres długo nagrzewa się – ok. 3 minut zamiast 30 sekund.
  • Ekspres po włączeniu nie nagrzewa się w ogóle i po chwili zapala się lampka trójkąta z wykrzyknikiem (lampka nr 14).
  • Ekspres nie robi gorącej kawy – kawa jest letnia.

Przyczyny i postępowanie

Zasadniczo bojler/grzałka jest do wymiany.

DeLonghi Magnifica ESAM 3100.SB posiada bojler z grzałką 2x600W (wewnątrz grzałki są 2 elementy grzewcze, połączone równolegle w sensie elektrycznym). Grzałka jest wbita w obudowę bojlera i przez to raczej niedemontowalna. Po kilku latach elementy grzewcze zaczynają się degradować (wolniej i słabiej grzeją), a gdy jeden z nich przepali się całkowicie, wydłuża się czas nagrzewania ekspresu po jego włączeniu z 30 sekund do ok. 3 minut. W takiej sytuacji nie trzeba nawet sprawdzać oporności grzałki, bo sytuacja jest jasna (oporność mierzona na zaciskach grzałki powinna wynosić ok. 44 Ohm +/- 10%, wyliczone wg wzoru R = U*U/P, gdzie U = 230V, a P = 2x600W). Można czekać jeszcze aż drugi element przepali się, ale i tak trzeba wymienić bojler. Koszt bojlera do ESAMa to ok. 140 PLN, ale zanim go kupimy, należy zrobić oględziny korpusu infuzora czy nie występuje z nim problem 1.4 (popękany i przeciekający korpus) oraz czy zdołamy go odłączyć od bojlera (przy demontażu mogą wystąpić pęknięcia lub spieki uniemożliwiające demontaż). W takiej sytuacji stoimy przed wymianą całego termobloku, o czym więcej w punkcie 1.6.

Jaką temperaturę powinna mieć kawa?

Pomimo sprawnego ekspresu i jego grzałki ludzie często są rozczarowani, że kawa jest ciepła, a nie gorąca. Spowodowane jest to przyzwyczajeniami niepoprawnego parzenia kawy w przeszłości i zalewania jej wrzątkiem. Wyszukując w sieci informacje na temat temperatury parzenia kawy (np. coffeedesk.pl) dowiemy się, że:

  • Kawa nie lubi wrzątku – zbyt wysoka temperatura niszczy najsmaczniejsze związki zawarte w kawie. Wrzątek powoduje dosłowne zaparzenie kawy, a to w efekcie daje gorycz i płaski, nierozwinięty smak. Dobrze zaparzona kawa powinna mieć wyczuwalną naturalną słodycz, balans, pewien zakres kwaskowatości i wielowarstwowość – wszystko zależy od regionu czy metody obróbki.
  • Optymalna temperatura parzenia kawy to granice 88-94 st. C. Jeśli przejrzymy rynek ekspresów, temperatury zaparzania wahają się właśnie w tym zakresie. Włosi, co nie powinno szczególnie dziwić, mają nawet swój Narodowy Instytut Espresso Italiano, który wydaje certyfikaty spełnienia standardu idealnego espresso, wyrażonego jako „7/9/25/25/88-92„, czyli: siedem gramów zmielonej kawy, przez którą pod ciśnieniem 9 barów w ciągu 25 sekund przepuszcza się 25 mililitrów wody o temperaturze 88-92 stopni Celsjusza. Ciekawostka: 7 gram kawy to 50-60 ziaren, a po zmieleniu 3500 cząstek kawowych 🙂

Każdy producent różni się parametrami parzenia. Jeśli pójdziemy za „jakimś tam” testem ekspresów, wykonanym przez logo24.pl w 2010 roku, dowiemy się, że różnice w parzeniu espresso (pomiędzy: De’Longhi, Jura, Krups, Nivona, Saeco i Siemens), zawierają się w zakresach:

  • czas parzenia: 17,5 – 27 sekund,
  • temp. parzenia: 72,6 – 85 st. C,
  • temp. kawy: 55,2 – 78,2 st. C.

Do tego w teście oceniano jakość kawy, ale mało to istotne. Chciałem tylko pokazać, że nie ma jakiś sztywnych parametrów na rynku i występują różnice pomiędzy producentami i nawet modelami tego samego producenta. Czy kawa jest dobra, zależy od indywidualnych preferencji. Podobnie jak z winem: najlepsze to nie to najdroższe, ale to, które nam smakuje 😉

W moim DeLonghi Magnifica ESAM 3100.SB (z nowym, kilkumiesięcznym bojlerem) uzyskuję następujące temperatury (mierzone bezdotykowym pirometrem):

  • Temperatura bojlera przy wytwarzaniu pary: ok. 120 st. C.
  • Temperatura bojlera podczas parzenia kawy: ok. 94-97 st. C.
  • Temperatura wypływającej kawy: ok. 57-59 st. C. (podłożona filiżanka o temp. pokojowej).

Jeśli nie chcemy, aby kawa szybko wystygła, należy (zgodnie z instrukcją ekspresu) przed zaparzeniem kawy podgrzać filiżankę na tacy bojlera (do tego właśnie ona służy). Dlatego najlepiej trzymać kilka filiżanek cały czas na tej tacy, odwróconych do góry dnem.

 

Problem 3. Zbiornik wody

Objawy

  • Ekspres sygnalizuje brak wody pomimo pełnego zbiornika.

Przyczyny i postępowanie

Najprawdopodobniej zablokował się pływak poziomu wody w zbiorniku z powodu nalotu kamienia na nim i/lub na ściankach korytka pływaka. Trzeba odkamienić pływak/korytko roztworem kwasku cytrynowego, sokiem z cytryny lub octem.

 

Problem 4. Drzwiczki

Objawy

  • Podczas ruchu zaparzacza drzwiczki same się otwierają i zapala się lampka trójkąta z wykrzyknikiem.
  • Czasem drzwi się nie otworzą, ale słychać wtedy głośny strzał wraz z ruchem zaparzacza.

Przyczyny i postępowanie

Wylewka kawy posiada wewnątrz ruchomy lejek, który jest celowo potrącany przez przesuwający się zaparzacz. Zasychające reszki napoju kawy powodują przyklejanie się lejka do drzwiczek unieruchamiając go, przez co zaparzacz wypycha całe drzwi (siła zaczepu drzwi jest mniejsza niż siła „przyklejenia się” lejka). Najwyraźniej trzeba regularnie myć pojemnik wylewki, bo samo płukanie przez ekspres nie wystarczy. Jest to nieco problematyczne, ponieważ pojemnik można wymontować dopiero po odkręceniu go (3 wkręty zaznaczone na zdjęciu okręgami). Nie jest to trudna operacja, ale można przy niej zgubić sprężyny oraz połamać plastikowe elementy. Jednakże po demontażu lejka zobaczymy dlaczego było warto to zrobić 😉

Przyklejony lejek w wylewce kawy. Już wygląd wejścia lejka zapowiada, co możemy znaleźć dalej 😉

 

Problem 5. Młynek

Objawy

  • Ekspres pomija mielenie kawy.
  • Nie słychać pracy młynka.
  • Słychać pracę młynka, ale nie mieli on kawy.

Przyczyny i postępowanie

  • Przypadkowo został włączony tryb parzenia kawy mielonej – wystarczy go wyłączyć.
  • W ziarnach kawy znalazło się bardzo twarde ziarno, kamień czy nawet mały gwóźdź (raz się mi to przydarzyło) i młynek się zablokował.

W ostatnim przypadku trzeba usunąć ciało obce z młynka. Czasem wymaga to rozebrania młynka i jeśli mieliśmy szczęście, to wystarczy.

W gorszym przypadku, co wymaga dalszych dochodzeń, mogły zajść większe uszkodzenia, jak m.in.: zerwanie śruby młynka lub silnik młynka spalił się, albo nawet uszkodził się zasilacz ekspresu i ekspres już się nie włącza.

 

Problem 6. Zawór pary

Objawy

  • Z dyszy pary wycieka woda pomimo jej wyłączenia.

Przyczyny i postępowanie

Uszczelki zaworu z czasem ulegają uszkodzeniu. Niestety zawór w Magnifica ESAM 3100 jest raczej nienaprawialny i sprzedawany jest wyłącznie w komplecie z całą wylewką i dyszą (element nr 41). W innych ekspresach może być łatwiej.

 

Problem 7. Głośna praca ekspresu

Objawy

  • Ruch zaparzacza jest głośny. Głośniejszy niż dotychczas.

Przyczyny i postępowanie

Z czasem wysycha smar na powierzchni trącej wózka zaparzacza (dostępnej po otwarciu drzwiczek i wykręceniu wózka) oraz powierzchni trącej prowadnicy ekspresu (dostępnej po rozebraniu ekspresu). Trzeba oczyścić do sucha i ponownie nasmarować te powierzchnie (patrz żółte linie na zdjęciu poniżej).

Powierzchnie trące w ekspresie do kawy DeLonghi Magnifica ESAM, powodujące głośną pracę.

Do tego należy nasmarować śrubę ślimakową w prowadnicy, która przesuwa zaparzacz w górę i w dół. Prowadnicę wraz ze ślimakiem można nasmarować smarem typu towot, natomiast drogę wózka lepiej nasmarować jakimś „smarem spożywczym” (tj. bezpiecznym w przypadku dostania się do napoju, choć nie ma raczej o to obawy). Wózek zaparzacza wyciągniemy po odkręceniu 2 wkrętów widocznych w jego środkowej części.

Smarowanie prowadnicy zaparzacza w DeLonghi Magnifica ESAM.

 

Problem 8. Czujnik położenia zaparzacza

Objawy

  • Zaparzacz podjeżdża na górę i staje, a przy tym zapala się lampka wykrzyknika nr 14.
  • Po wyciągnięciu wtyczki z kontaktu i ponownym włożeniu, zaparzacz zjeżdża na dół, a następnie z powrotem wraca na górę, zatrzmuje się na infuzorze i zapala się lampka wykrzyknika nr 14.
  • Uruchomiony ekspres nie reaguje na żadne przyciski poza Power i świeci się lampka alarmu 14 z wykrzyknikiem. Włączanie i wyłączanie tylko zapala i gasi lampki, i nic więcej się nie dzieje – zaparzacz zostaje w górnej pozycji i nie można go wyjąć.

Przyczyny i postępowanie

Zaparzacz może być w 4 pozycjach (licząc od dołu):

  1. Dolna, gdy zaparzacz wyrzuca fusy do pojemnika. Pozycja ta jest rozpoznawana, gdy wózek zaparzacza załączy mikrostyk na dole wewnątrz prowadnicy. Mikrostyk ten jest normalnie rozłączony/rozwarty (zwiera się dopiero po naciśnięciu).
  2. Wyjściowa, nieco wyżej, umożliwiająca wyciągnięcie zaparzacza.
  3. Pod młynkiem, gdy zaparzacz zbiera zmieloną kawę do zaparzenia.
  4. Górna, gdy zaparzacz najeżdża na infuzor w celu: albo płukania, albo zaparzenia kawy. W tym drugim przypadku jest jeszcze mała pośrednia pozycja, kiedy zaparzacz z kawą, po puszczeniu pierwszej wody, dodatkowo jest dociskany do infuzora niewielkim ruchem. Pozycja górna jest rozpoznawana, gdy infuzor dopchnięty przez zaparzacz rozłączy mikrostyk (element 32). Mikrostyk ten jest normalnie załączony/zwarty (rozwiera się po naciśniećiu).

Pozycje 2 i 3 są rozpoznawane przez procesor ekspresu pośrednio poprzez kontaktron (inaczej też jako hallotron lub czujnik Halla), umieszczony na płytce nad kołem pasowym, przenoszącym napęd z silnika na śrubę slimakową – prowadnicę wózka zaparzacza. W kole pasowym są 4 magnesy rozłożone co 90 stopni, które przemieszczając się w ruchu obrotowym pod kontaktronem powodują każdorazowo jego załączenie (zwarcie co 1/4 obrotu), a procesor odbiera to jako impuls. W ten sposób procesor jest w stanie liczyć obroty silnika. Procesor znając ostatnią skrajną pozycję zaparzacza (mikrostyki dolny i górny) oraz wiedząc, w którą stronę obraca się silnik (zasilany napięciem stałym dodanim lub ujemnym), jest w stanie określić miejsce pobytu zaparzacza na prowadnicy z dokładnością do ułamka milimetra i ustawić go dokładnie w pozycji 2 lub 3.

Jeżeli zaparzacz zatrzymuje się na infuzorze i zapala się lampka 14, najprawdopodobniej procesor stracił połączenie z kontaktronem. Mogą być przynajmniej 3 przyczyny braku tego kontaktu:

  1. Może to być problem utlenionych styków na wtyczce przy czujniku jak i przy płycie głównej – wyeliminujesz tę sytuację spryskując delikatnie wyciągnięte wtyczki WD-40.
  2. Może to być kwestia „zimnych lutów” gniazda przy kontaktronie lub płycie głównej (użyto cyny bezołowiowej, która się degraduje). Trzeba wtedy poprawić połączenia lutowane, do których można dostać się odkręcając podłogę ekspresu (wymagana jest końcówka TORX H z otworem w środku o rozmiarze T15).
  3. Najczęściej jednak powodem jest uszkodzona szara, 3-żyłowa taśma, łącząca płytę główną z kontaktronem. Ponieważ prowadnica ciągle przechyla się na lewo i prawo, taśma ta cały czas pracuje i najczęściej w miejscu zgięcia, prędzej czy później, któraś żyła urwie się. Niestety nie widać tego „gołym okiem” i trzeba sprawdzić ciągłość żył taśmy. Nie ma innego sposobu jak podłączyć miernik do końców każdej żyły taśmy i poszukiwać/wywołać brak kontaktu poprzez zmianę ułożenia/kształtu taśmy na całej jej długości, a przede wszystkim w miejscu gięcia. Nie polecam pomiaru omomierzem, ponieważ ma on pewną zwłokę i można niezauważyć momentu/ułożenia, w którym jakaś żyła przestaje kontaktować. Najlepiej użyć trybu pomiaru ciągłości obwodu (tzw. „brzęczyka”) do sprawdzania zwarcia i ruszać tym przewodem podobnie jak porusza się podczas normalnej pracy. Może to być niewielki moment braku kontaktu, więc jest to niełatwe wyzwanie. Wyprostowanie przewodu też może niedoprowadzić do znalezienia uszkodzenia, ponieważ przerwane żyły mogą się zejść/dotknąć.

Taśma łącząca czujnik położenia zaparzacza z płytą główną w ekspresie De’Longhi Magnifica ESAM 3100.SB.

Dodatkowo, procesor może zapamiętywać wystąpienie tego incydentu, i jeśli po wykrytej usterce i jej naprawie nadal występuje alarm, można spróbować zresetować ekspres.

 

Problem 9. Przyciski

Objawy

  • Ekspres niereaguje na przyciski w panelu sterowania.
  • Nie można włączyć/wyłączyć ekspresu przyciskiem Power.
  • Ekspres sam się włącza lub wyłącza.
  • Przyciski zmieniły swoje funkcje lub nie można wybrać jakiejś funkcji.
  • Po włączeniu ekspresu zapalają się na chwilę wszystkie lampki i gasną na stałe, a zaparzacz (dystrybutor) chwilę pracuje i cichnie (jakby się zaciął). Po tym następuje brak reakcji na jakikolwiek przycisk. Po wyciągnięciu wtyczki z kontaktu i ponownym podłączeniu jest identyczna sytuacja.

Przyczyny i postępowanie

Rzadko, ale może zdarzyć się przypadkowy problem z logiką ekspresu. Aby wyeliminować ten najprostszy przypadek, jeśli to możliwe można wyzerować stan ekspresu wg następujących kroków:

  1. Wykonaj procedurę RESET (patrz instrukcja poniżej).
  2. Włącz ekspres do kontaktu. Po zgaśnieciu wszystkich lampek wciśnij Włącznik (przycisk 1 według oznaczeń poniżej). Ekspres powinien się teraz uruchomić. Jeśli to nie nastąpiło, wykonaj dalsze kroki.
  3. Wykonaj procedurę TEST (patrz instrukcja poniżej). Przetestuj wszystkie pozycje testu (zaparzacz góra/dół, młynek, regulator ilości kawy, regulator mocy kawy, pompy wody).
  4. Wykonaj ponownie kroki 1 i 2.

Jeżeli RESETowanie nie dało żadnych rezultatów i nadal ekspres sprawia wrażenie, że nie odpowiada na polecenia lub potrafi sam włączać jakąś funkcję, to najprawdopodobniej problem tkwi w obwodzie drukowanym panelu sterowania (płytka elektroniczna z przyciskami – element nr 44). Trzeba wtedy rozebrać ekspres i:

  1. Sprawdzić, czy któryś z przycisków (typu tact switch) czasem nie zaczyna kontaktować samodzielnie. Jeżeli np. uszkodzony przycisk Power zwiera się samoistnie, występują wtedy problemy z włączeniem lub wyłączeniem ekspresu albo włączeniem jakiejkolwiek innej funkcji podczas jego pracy (ekspres normalnie nie reaguje na wciśnięte 2 przyciski na raz).
  2. Poprawić połączenia lutowane przycisków na obwodzie drukowanym w przednim panelu.

Zauważyłem w swoim ekspresie po 3 roku użytkowania, że luty są nieco przyrdzewiałe, choć cały obwód jest polakierowany warstwą ochronną (?!). Do diagnozy problemów z obwodem przycisków naprowadził mnie symptom ciągle lejącej się wody po wejściu do trybu TEST. Po uruchomieniu TESTu nie mogłem przełączyć się na żaden inny test – wciśnięcie jakiegokolwiek przycisku tylko zatrzymywało pompę. Poprawienie połączeń wszystkich przycisków (roztopienie lutów z użyciem odrobiny kalafonii) i wymiana przycisku POWER usunęła problem. Polecam jednak wymianę wszystkich tact switchów na nowe, bo to niewielki koszt (parę groszy za sztukę). Trzeba tylko wylutować jeden lub zapisać wymiary (wielkość i wysokość główki), aby nabyć identyczne. Dla bardziej zaciętych polecam przerobienie panelu na mikrostyki – są bardziej pewne i wygodniejsze, ale wymaga to nieodwracalnej modyfikacji panelu, aby przyciski odpowiednio dosięgały mikrostyków.

Aby dostać się do obwodu drukowanego z przyciskami:

  1. Odłącz ekspres od sieci elektrycznej i wyciągnij zbiornik z wodą. Odczekaj ok. 2 minut (czas potrzebny na relaksację elektroniki – rozładowanie się kondensatorów).
  2. Odkręć 4 wkręty na krawędziach tylnej ściany ekspresu (po 2 wkręty na ścianę).
  3. Odciągnij boczne ściany do tyłu (do oporu) i delikatnie odciągnij na boki, aby nie połamać zaczepów.
  4. Z prawej strony (patrząc od tyłu) jest płytka kontrolera ekspresu, z której idzie szeroka taśma na przedni panel – odłącz ją od płytki kontrolera, delikatnie odchylając zaczep na konektorze.
  5. Odkręć 4 wkręty na obu bokach, które trzymają przedni panel (2 wkręty na bok).
  6. Przekręć pokrętło pary na pozycję OFF i ściągnij je delikatnie podważając z obu stron.
  7. Delikatnie ściągnij cały przedni panel (niewielkie zaczepy są na górze), we wnętrzu którego zobaczysz szukaną płytkę obwodu drukowanego z przyciskami (1 – Włącznik, 3 – 1 filiżanka, 5 – 2 filiżanki, 7 – Para).

Montaż oczywiście w kolejności odwrotnej.

Dyskusja 1 099 komentarzy

  1. Krzysztof

    witam
    na początku słowa uznania za rzeczową instrukcję, szkoda że DeLonghi takiej nie zamieścił bo:
    w ekspresie ESAM 5600.S zaparzasz rozwalił mi lejek wlewu umieszczony w drzwiczkach od strony wewnętrznej, ten który podje kawę do wylewki
    oczywiście moja wina bo nie czyściłem i trochę zbagatelizowałem sprawę, zwłaszcza że gdzie indziej wyczytałem w poradach że otwierające się drzwiczki to wina zamka, więc sie nie bardzo się przejmowałem aż gruchnęło i po lejku ( i tu mała uwaga do piszących różne posty i poradniki, jeśli nie jesteście pewni swojej wiedzy lepiej się nią nie dzielcie)

    pytanie czy taki lejek można dokupić jako część oddzielną czy trzeba zakupić razem z drzwiczkami (to wydatek prawie 200 zł) lejek jest wymienialny bo jest na dwu bolczykach z dociskiem sprężynowym, w North twierdzą, ze nie jest sprzedawany jako część samodzielna i muszę kupić komplet

    przy okazji pojawił mi się zgrzyt przy przesuwie rozparzacza i nie wiem czy to w dalszym ciągu drzwiczki czy jak się zderzył z lejkiem to coś się mogło uszkodzić, niby nic tam nie widać ale słychać delikatny zgrzyt przy przesuwie
    będę bardzo wdzięczny za odpowiedz
    pzdr
    Krzysztof

    • Lejka szukałbym o u lokalnych serwisantów – oni mają często różne części z demontażu, albo na allegro. Co do zgrzytu, to bez obserwacji trudno coś powiedzieć. Jeżeli jest to terkotanie, to może być już wyrobiona prowadnica zaparzacza/infuzora (uszkodzony gwint) i w takim przypadku do wymiany jest nakrętka lub śruba prowadząca (lub jedno i drugie).

  2. Witam serdecznie. Po wyczyszczeniu, skręceniu zaparzacza i założeniu go do expresu pojechał do pozycji górnej i tam pozostał. Stąd moje pytanie jak teraz sprowadzić to na dół i wyjąć ponieważ wcześniej takie objawy nie występowały i wydaje mi się że został źle skrecony. Dziękuję bardzo

    • Manualnie można go sprowadzić na dół obracając kołem pasowym napędu od tyłu ekspresu (oczywiście ekspres odłączony od prądu). Można też spróbować wprowadzić go w tryb testowy i sprowadzić wtedy go na dół za pomocą przycisków (patrz procedury w tekście).

  3. Dziękuję pomogło udało mi się skręcić i naprawić ekspres. Jednak po kilku kawach ekspres znowu przestał działać, tym razem mijają 3 kolejne lampki 1 filiżanka 2dwie i para. Reset nie pomaga, tak jak by się nie kończył, zaczyna procedurę resetu ale się nie kończy.

Wypowiedz się