Kryteria wyboru robota sprzątającego

Na podstawie dotychczasowego doświadczenia przy użytkowaniu odkurzaczy autonomicznych (patrz np. Roborock S50), zamieszczam kryteria/funkcje, które według mnie są istotne i warte przemyślenia przed zakupem. W zależności od Twojego mieszkania i potrzeb, mogą mieć one istotny wpływ na decyzję zakupową i zadowolenie z użytkowania robota odkurzającego.

1. Wstęp

Swoje kryteria przygotowałem w oparciu o następujące marki:

  • Roborock (produkuje też dla Xiaomi) – modele: Roborock S5 / S6,
  • Ecovacs – modele: DEEBOT OZMO 930 / 930 Pro,
  • iRobot – modele: Roomba® 980 / i7.

Są to obecnie topowe modele tych marek, więc łatwo jest zobaczyć, czego może brakować tym tańszym. Ponieważ każdy ma inne mieszkanie, tryb życia i w związku z tym różne potrzeby, poniższe kryteria należy traktować jako pytania, które warto sobie zadać przed zakupem i zastanowić się, czy i jakie znaczenie mają dla nas poszczególne funkcje. Różnice w cenach nawet tej samej marki sięgają od kilkuset do kilku tysięcy PLN (najczęściej słabo uzasadnione po głębszej analizie), więc jest nad czym się zastanawiać.

Opisy odkurzaczy w sklepach są bardzo enigmatyczne i ich prawdziwość ujawnia się dopiero w użytkowaniu. Dlatego postanowiłem zebrać najistotniejsze kwestie, wynikające z doświadczenia z tymi urządzeniami, które pozwolą początkującym na lepsze sprawdzenie robota przed zakupem.

W poszukiwaniu odpowiedzi na poniższe kwestie nie polecam bazować na opisach ze sklepów, lecz wchodzić na strony producentów. Nie należy się jednak łudzić, że sprzedawca czy strona internetowa producenta odpowie nam na wszystkie nasze wybrane pytania. Warto jednak poszukać instrukcji obsługi do pobrania na stronie producenta, bo tam dowiemy się, jak faktycznie wygląda obsługa urządzenia. Ostatecznie zawsze można napisać email do producenta. Dowiemy się wtedy też, jak bardzo poważnie traktuje on klienta i jakie daje wsparcie.

2. Mieszkanie

Aranżacja mieszkania

Mieszkanie warto zaprojektować/przeprojektować pod robota, aby miał jak najmniej przeszkód i jak największą dostępność podłóg, ponieważ chodzi o to, aby jak najwięcej sam sprzątał (patrz zdjęcie poniżej idealnego mieszkania dla robota). Cała wartość robota to nie tylko fakt, że sam odkurza, ale to, że może odkurzać codziennie. Dzięki sprzątaniu „na bieżąco” zmniejszamy ilość kurzu w powietrzu (i sierści, jeśli mamy zwierzęta), ale również unikamy tradycyjnego „dużego” sprzątania, które nie jest już tak pracochłonne, bo nie zbieramy nagromadzonych „kotów” z dłuższego okresu czasu. Zatem, im mniej dostępnych dla robota miejsc, tym mniejszy efekt i sens jego egzystencji. Tu też sprawdza się powszechna w designie i psychologii zasada: LESS IS MORE (mniejszy natłok, to więcej korzyści). Jeśli mieszkanie jest bardzo zastawione i takie ma być, wtedy może nie warto w ogóle zawracać sobie głowy robotem…

Idealne mieszkanie dla robota (źródło: roborock.com).

Istotne w efektywności robota są:

  • wysokość mebli: szafek, kanap i foteli, zdeterminowane przez wysokość robota, aby mógł swobodnie pod nie wjechać (większość robotów ma poniżej 10 cm wysokości, ale są też wyższe),
  • rozstaw nóg krzeseł, zdeterminowane przez średnicę robota, żeby nie trzeba było ich stawiać na stole, aby pod stołem i krzesłami posprzątał (średnica robotów obecnie waha się między 31-35 cm w zależności od modelu),
  • niskie stopy lamp stojących, aby robot mógł wspiąć się na stopę i odkurzył ją (roboty pokonują przeszkody do 2 cm w zależności od modelu),
  • niskie progi (nie wyższe niż 2 cm), a najlepiej ich brak, żeby nie stanowiły bariery dla robota,
  • buty w przedpokoju chowane w szafkach/stojakach (j.w.),
  • miski dla zwierząt na stojaku, który umożliwia posprzątanie pod nim,
  • poukrywane kable przedłużaczy i ładowarek (np. w pojemniku), aby nie wkręcały się w robota,
  • długie zasłony i „lejące się”, w które robot może się zaplątać lub nakryć nimi,
  • dywany, których im jest mniej, tym lepiej (jeśli już, to dywany z krótkim włosiem, które nie wkręci się w szczotkę odkurzacza i cieńsze niż 2 cm, aby robot się na nie wspiął), ponieważ powodują większe zużycie baterii (i w związku z tym mniejszy zasięg) oraz możliwe ograniczenia w mopowaniu.

Jak widać, jeśli mieszkanie nie jest optymalne dla robota, sporo zawsze przed nami będzie pracy, aby przygotować je za każdym razem do efektywnego posprzątania.

Mieszkanie wielopoziomowe

Inną kwestią i mogącą bardzo ograniczyć wykorzystanie funkcjonalności robota jest liczba kondygnacji mieszkania. Jeśli robot nie przewiduje takiej sytuacji, pojawiają się problemy z mapą mieszkania, o której piszę dalej, i z funkcjami bazującymi na niej, jak: wirtualne bariery, rozróżnianie pomieszczeń, ułatwienie powrotu, wskazywanie miejsca do posprzątania itd. Dodatkowo pojawia się problem ze stacją ładującą, która zazwyczaj jest jedna.

Najlepszym, ale jednocześnie najdroższym rozwiązaniem jest posiadanie tylu robotów, ile jest kondygnacji i faktycznie tylko na to przygotowana jest aplikacja np. Xiaomi Mi-Home dla odkurzaczy Roborock.

3. Wydajność

  • Ile posprząta na jednym ładowaniu baterii? Najczęściej podawany jest czas pracy, który nam niewiele mówi. Interesuje nas powierzchnia, jaką można posprzątać na jednym ładowaniu, bo wtedy możemy to odnieść do wielkości naszego mieszkania. Na przykład, Roborock S5 podaje 200 mkw. Jednak należy pamiętać, że powierzchnia ta będzie zależeć od ilości przeszkód (dłuższa droga przy ich omijaniu) i ilości dywanów (większe ssanie i opór w poruszaniu się), które mają wpływ na zużycie prądu. Zazwyczaj, jeśli odkurzacz ma kilka biegów ssania, producent podaje czas i/lub powierzchnię na jakimś najniższym biegu, bo wtedy też ma on najniższe zużycie prądu. Nie wybierałbym tej powierzchni na tzw. „styk”, gdyż wydajność baterii będzie z wiekiem regularnie spadać, a w raz z nią będzie spadać zasięg odkurzacza. Najlepiej mieć od 50% do 100% zapasu.
  • Jak szybko ładuje baterię? Jeśli nasze mieszkanie ma 200 mkw. a robot sprząta 100 mkw. na jednym ładowaniu, to czy dopuszczamy przerwę np. 3 godz. aż bateria naładuje się i robot dokończy sprzątanie? W Roborock S5 tempo ładowania wynosi ok. 0,5%/min. na nowym akumulatorze.
  • Jak długo odkurza 1 mkw. (pusta podłoga bez przeszkód)? U mnie, w raczej pustym mieszkaniu, Roborock S5 sprząta w tempie ok. od 1 do 2 mkw./min. w zależności od kształtu i zabudowy pomieszczenia.
  • Ile energii zużywa w spoczynku po naładowaniu baterii do 100%? To będzie jego minimalne zużycie prądu. 5W i mniej jest przyzwoite. W skali roku pobór 5 W to ok. 43,8 kWh zużytej energii, czyli ok. 26 PLN/rok przy stawce ok. 0,60 PLN/kWh (5 W * 365 * 24 h * 0,60 PLN/kWh).
  • Jaka jest żywotność baterii i czy bateria podlega wymianie? Jeśli nie można wymieniać baterii, wtedy możemy liczyć na maksymalnie 4 lata użytkowania, a wydajność robota będzie stopniowo spadać z wiekiem. Jeśli bateria jest wymienialna, to gdzie i za ile można ją kupić? Czy możemy ją wymienić sami, czy tylko w serwisie? Gdzie jest serwis i jak wygląda jego obsługa? Wysyłkowo, door-to-door? Tylko w w Roomba® widziałem możliwość zakupu akumulatora za 390 PLN, ale brak informacji, jak się go wymienia.
  • Jaką ma moc ssania? Jeśli nie mamy dywanów, nie potrzebujemy 2000 Pa. Wtedy wystarczy 1000 Pa do odkurzenia gładkich powierzchni (parkiet, płytki) z piasku, włosów i kurzu (patrz zdjęcie poniżej).
  • Ile kosztują elementy podlegające wymianie? Jak często wymienia się je i czy łatwo je kupić? Są to: szczotki, filtry, pojemnik na kurz, a czasem nawet kółka itd. Ponadto, niektóre roboty mają opcje kolorów i czasem akcesoria dla mało popularnych kolorów są niedostępne w wybranym kolorze (np. boczna szczotka wymiatająca z rogów jest tylko biała, a kupiliśmy czarny odkurzacz). Najlepiej pobrać instrukcję użytkownika ze strony producenta i sprawdzić co i jak często podlega wymianie, a następnie sprawdzić koszt tych podzespołów, bo to może być pułapka „na jelenia”. W Roomba® tylko same filtry, które wystarczą na 6 miesięcy (3 szt. z wymianą co 2 miesiące) kosztują 120 PLN, a szczotki wymieniane raz w roku 140 PLN (a czasem nawet cały moduł za 260 PLN).
  • Czy filtr kurzu można myć? Jeśli tak, to jak długo trzeba go suszyć? Czekanie 24 godz. może być utrudnieniem i wtedy warto mieć 2 filtry na pokładzie (jeden używany, a drugi się suszy). Niektóre odkurzacze mają potrójną filtrację (siatka metalowa, gąbka i HEPA), aby zwiększyć filtrację powietrza, ułatwić czyszczenie i wydłużyć żywotność filtra.
  • Jak wysoki jest robot? Czy wejdzie nam pod meble? Czy ma sensory zapobiegające zablokowaniu się pod meblem?
  • Jak wysokie progi może pokonywać? Jeżeli mamy progi w domu i będą one za wysokie dla robota, będą stanowić naturalną barierę, ograniczającą jego obszar samodzielnej pracy.
Siła ssania i jej skuteczność w zależności od obiektu (źródło: roborock.com).

4. Mopowanie

  • Jaki jest mechanizm mopowania? Najczęściej jest to wleczenie zwilżonej szmatki i nie bardzo może się to równać z mopem ręcznym. Raczej przypomina to przetarcie podłogi i zbiera wyłącznie bardziej przyczepiony kurz, niż zaschnięte plamy.
  • Czy można mopować bezobsługowo, tj. mopować bez nadzoru? Warto, aby robot odkurzył przynajmniej 1 raz przed mopowaniem (zaleca się 2-3 krotne odkurzenie przed) i jak ma to być podczas naszej nieobecności w domu, to robot musi mieć możliwość włączania i wyłączania mopa samodzielnie. Taką funkcje posiada robot DEEBOT OZMO 930.
  • Jaką powierzchnię umyje na jednym zbiorniku wody? Zazwyczaj po ok. 30 mkw. mop jest już brudny i wymaga wypłukania, aby nie rozmazywał brudu.
  • Czy robot sam rozpoznaje i omija dywany podczas mopowania? Chodzi o to, żeby ich nie moczyć. Taką funkcje posiada robot DEEBOT OZMO 930, który unosi i wyłącza mopa przejeżdżając po dywanie w trakcie mopowania.

5.Mapa mieszkania

  • Czy odróżnia pomieszczenia? Czy można wskazać jedno pomieszczenie do posprzątania za pomocą jednego kliknięcia na mapie bez stawiania jakichś barier, rysowania obszarów lub zamykania drzwi? Ile tych pomieszczeń zapamiętuje i czy nam to wystarczy?
  • Czy może zapamiętywać osobne mapy dla różnych kondygnacji? Czy rozróżnia kondygnację, na którą został zaniesiony? Jak mamy dwie lub więcej kondygnacji, może to być utrudnieniem, gdyż mapa mieszkania będzie nadpisywana różnymi kondygnacjami, a funkcja odróżniania pomieszczeń przestanie faktycznie działać (podobnie jak inne funkcje bazujące na mapie) lub nawet robot zacznie się gubić w przestrzeni (patrz moje doświadczenia z Roborock S50). Jeśli zapamiętuje kondygnacje, to ile maksymalnie (czy to nam wystarczy)? Ostatecznie można mieć tyle robotów, ile jest kondygnacji.
  • Czy pamięta najkrótszą drogę do stacji ładowania, zamiast pałętać się po mieszkaniu jak zbłąkany turysta? To pytanie jest powiązane z następnym.
  • Czy łatwo się odnajduje w przestrzeni po ręcznym przeniesieniu? Najłatwiej jest przenieść robota ręcznie w zabrudzone miejsce. Wskazywanie miejsca do posprzątania na aplikacji, żeby podjechał tam sam, jest zazwyczaj dalece dużo bardziej trudne i pracochłonne (patrz dalej sterowanie głosowe). Zdarza się, że robot wie gdzie jest tylko wtedy, gdy sam przyjechał w dane miejsce. Roborock S5, gdy ma zapamiętane mapy, potrafi wrócić najkrótszą drogą po ręcznym przeniesieniu (wygląda na to, że potrafi odróżnić pomieszczenia od siebie).

6. Automatyzacja

  • Czy ma automatyczne rozpoznanie dywanów i włączanie wyższego ssania na nich?
  • Czy posiada automatyczne wznawianie sprzątania po rozładowaniu baterii? A dokładniej, czy po rozładowaniu baterii podczas sprzątania potrafi wrócić do stacji ładującej, a po naładowaniu kontynuować sprzątanie tam, gdzie przerwał, zamiast sprzątać całość od nowa?
  • Czy można tworzyć harmonogram pracy? Czy z dokładnością do pomieszczenia? Na przykład: sprzątaj w kuchni codziennie, a w salonie raz w tygodniu.
  • Czy pokazuje ile i gdzie posprzątał? W przypadku, gdy znajdujemy robota, który przerwał z jakimś problemem, wiemy gdzie trzeba jeszcze posprzątać.
  • Czy i jak komunikuje błędy? Mówiący robot o błędach w pracy wbrew pozorom nie jest fanaberią i przydaje się.
  • Czy obsługuje język polski? Raczej zawsze jest dostępny j. angielski, ale j. polski już niekoniecznie (np. Roborock). Dotyczy: komunikatów głosowych, aplikacji sterującej, instrukcji obsługi, wsparcia technicznego itd.
  • Czy kontroluje zużycie materiałów i przypomina o ich wymianie?
  • Czy nie spada ze schodów lub krawędzi? Nie wyobrażam sobie stawiania fizycznych barier, a rysowanie wirtualnych nie jest dobrym (ergonomicznym) rozwiązaniem. Robot powinien sobie radzić sam.
  • Czy ciemne dywany lub podłogi nie traktuje jak przepaść?

7. Funkcje bardzo wątpliwe

  • Samoczynne opróżnianie zbiornika z kurzem. Taką funkcje posiada Roomba® i7. Opróżnianie pojemnika obywa się do innego, zewnętrznego zbiornika w stacji ładującej, który zajmuje sporo miejsca i też go trzeba opróżniać. Miałoby to sens tylko, gdyby pojemnik na kurz nie wyrabiał na jednym sprzątaniu, a trudno sobie taką sytuację wyobrazić (mieszkanie powyżej 200 mkw. na jednym poziomie?).
  • Sterowanie głosowe. Miało by sens, gdyby można było zawołać robota w stylu: „Chodź tutaj i posprzątaj”, gdy stoimy w miejscu, gdzie np. rozsypał nam się cukier. Ale o takim robocie jeszcze nie słyszałem. Inne funkcje nie mają większego sensu do uruchomienia tym trybem i jest ich mało: start, stop, wróć do doku (są one pod przyciskami na obudowie i w ewentualnej w aplikacji).
  • Zdalne sterowanie przez internet. Jedyna sensowna sytuacja to taka, gdybyśmy mieli nagłą potrzebę posprzątania przed powrotem do domu albo zapomnielibyśmy uruchomić go przy wychodzeniu z domu. Zakładając, że musimy przygotować mieszkanie do sprzątania (np. pochować krzesła, kable, buty itd.) lub mając harmonogram pracy, taka funkcja jest kompletnie niepotrzebna .

Dyskusja

Wypowiedz się